Skip to main content
×
Şişli Terapi Enstitüsü
BLOG-BG-HIGH
Home » kişilik » Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nedir? Belirtileri Nelerdir? Travma Sonrası Stres Bozukluğu Terapi Süreci Nasıl İşler? Travmatik Olay Herkesi Aynı mı Etkiler?

Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Çoğumuz bir travmatik olaya (sevilen birinin kaybı, ciddi bir hastalık, kaza veya kişisel saldırı.) şahit olmuşuzdur veya yaşamışızdır. Zamanla, yas dönemi geçer, acı azalır ve hayat normal halinde devam eder. Çoğumuz travma yaşadığımız olaydan sonra kendiliğinden iyileşiriz. Ama bazı kişiler travmatik olaydan sonra aylar, hatta yıllar geçse bile iyileşmeyebilir, travmadan dolayı aşırı stres veya kaygı yaşamaya devam ederler.

Bu kişiler sık sık olayı tekrar yaşıyor gibi görüntülerini (flashback) görebilir veya olayla ilgili kabuslar görebilir, rahatlamak, konsantre olmak veya uyumak gibi kolay şeyler zorlaşır, kendilerini sevdiği kişilere yabancılaşmış gibi hissederler. Bu durumda travma sonrası stres bozukluğundan bahsederiz.

Belirtileri her travma yaşayan kişide gözlemlenmeyebilir. Travma sonrası stres bozukluğu belirtileri bu duruma maruz kalan ve olayın etkisinden çıkamamış kişilerde görülür. Travmaya maruz kalan herkeste Travma Sonrası Stres Bozukluğu ortaya çıkmaz. Kişisel yatkınlığı oluşturan etmenler arasında içe dönüklük, dışsal kontrol odağının yüksek olması, işlevsel olmayan başa çıkma tutumları, kurtulma ile ilgili suçluluk duygusu, aşırı öfke duyma, genetik ve fiziksel yatkınlık, kişinin travmaya verdiği anlam, yakın zamanda yaşanmış stresli yaşam olayları, kişinin kendisinde veya ailede psikiyatrik hastalık öyküsü, alkol veya madde kötüye kullanım öyküsü bulunmaktadır.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

Üç tip belirti kümesi vardır:

  1. Travmanın anılarından kurtulamamak: Çok rahatsız edici, beklenmedik şekilde oluşan, travmayı tekrar yaşıyormuş gibi görüntüler (flashback) veya kâbuslar görmek, olayı hatırlatan bir şey olmasa da sürekli akla gelmesi, olay hatırlandığında çarpıntı, terleme gibi bedensel rahatsızlık duyulması.
  2. Travmayı hatırlatan durumlardan kaçınmaya çalışmak: Duygusal olarak uyuşuk olmak ve travmayı hatırlatan insanlardan, olaylardan, aktivitelerden kaçınmak, uzak durmak.
  3. Aşır derece tetikte olma belirtileri: Uyumak ve konsantre olmakta zorlanmak, tedirgin olmak, hemen sinirlenmek ve öfkelenmek, ufak seslerle irkilmek gibi.
  • Travma sonrası stres bozukluğunda olayın sürekli hatırlanması,
  • Görüntülerin zihinde canlanması
  • Olayı yeniden şimdiki anda yaşama hissi
  • Olayı hatırlatan herhangi bir uyaran karşısında yoğun sıkıntı duyma
  • Travma içerikli kabuslar
  • Olayı hatırlatan durumlardan, kişilerden, mekânlardan, aktivitelerden, objelerden uzak durma
  • Travmatik olayla ilgili önemli detayların bellekten silinmesi,
  • Sürekli korku,
  • Dehşet duygusu içinde yaşama,
  • Kendisine ve dış dünyaya ilişkin olumsuz genellemeler dış dünyaya karşı ilginin kaybolması,
  • Duygusal küntlük,
  • Ortamlardan kopma
  • Ani sesler karşısında irkilmek,
  • Uyumakta güçlük,
  • Bir işe odaklanma ve sürdürmede problem yaşama,
  • Ufak bir şeye dahi aniden öfkelenmek,
  • Toleransın düşmesi.

Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve Terapi Süreci?

Travma yaşayan herkesin genellikle tedavi görmesi gerekmez.Normalde zaman geçtikçe ve aile, arkadaş veya çevrenin yardımıyla travmadan sonra kişiler iyileşebilir. Fakat belirtiler birkaç haftayı geçerse ve zaman içinde azalmak yerine hayatı etkiler hale gelirse bir profesyonele danışmak önemlidir. Neyse ki, Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve diğer anksiyete bozuklukları için tedavi gören çoğu kişi tedaviye olumlu yanıt verir ve hayatların kalitesinde yükselme izlenir.Mevcut tedavi uygulamalarının bazıları:

 Bilişsel Davranışçı Terapi

  1. Yaşanılan travmatik olay ve uyaranla bireye yüzleştirmek (gerçek hayatta veya imgeleme ile)
  2. Travmatik olay ile ilgili değerlendirmelerin mevcut varsayım ve inanışların ortaya çıkarılıp, işlevsel olmayanların gözden geçirilip değiştirilmeleri
  3. Kişiye kaygısı ile başa çıkma becerilerinin kazandırılması

 Diyalektik Davranış Terapisi:

Diyalektik Davranış Terapisi eğitimi almış terapistler dört farklı beceri türünü kullanır ve öğretir:

  1. Farkındalık meditasyon becerileri
  2. Kişilerarası etkinlik becerileri
  3. Sıkıntı toleransı becerileri
  4. Duygu düzenleme becerileri

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *