Skip to main content
×
Şişli Terapi Enstitüsü
BLOG-BG-HIGH
Home » Çocuk Danışmanlığı » Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı Nedir? Teknoloji Bağımlılık Türleri Nelerdir? Nedenleri Nelerdir? Teknoloji Bağımlılığının Belirtileri Nelerdir? Terapi Süreci Nasıl İşler?

Teknoloji Bağımlılığı Bağımlılık

Teknoloji bağımlılığı, bilgisayarlar, akıllı telefonlar ve oyun sistemleri gibi teknolojik cihazları kullanma konusunda kontrol edilemeyen dürtü anlamına gelen geniş bir terimdir ve son birkaç yıldır uzmanlar, en azından madde bağımlılığı gibi ciddi bir sorun olduğunu düşünüyor. Teknoloji bağımlılığı geliştiren bireyler davranışlarını kontrol etmede, düzenlemede ve sınırlandırmada zorlanır. Yoksunluk durumlarında bireyde gergin ve sinirli tavırlar görülür.

Modern dünya, artan bağlantı ve teknoloji kullanımı ve bağımlılık oldukça yaygınlaşmaya başlamıştır. Teknolojinin aşırı kullanımı bireyi fiziksel ve ruhsal olarak anlamda olumsuz etkiler ve bireyin; okul, iş, aile ve sosyal yaşamında problemler yaşamasına neden olur.

İnternetin hayatımız birçok kolaylık getirerek girmiştir. Bilgiye erişimin kolaylaşması, alışverişin daha rahat ve hızlı olması, aradığımız çoğu şeyi bulmamız, bireye yoğun hayatın temposunda sosyalleşme imkanı sunması, çeşitli oyunlar ile eğlenmeye katkısının olması internetin birçok cazibesinden ve teknoloji bağımlılığı geliştirmemizin sebeplerinden birkaçıdır. Yaş ve cinsiyet ayrımı olmadan bireyler internetin imkanlarını kullanabilmektedir. Bağımlılık haline getiren bireyin kendi davranışlarıdır.

Teknoloji Bağımlılığı Türleri

Genel bir terim olan teknoloji bağımlılığı detaylandırıldığında aşağıdaki başlıklar öne çıkmaktadır:

  • İnternet bağımlılığı
  • Oyun bağımlılığı
  • Sosyalleşme bağımlılığı
  • Online alışveriş bağımlılığı
  • Sosyal medya bağımlılığı
  • Akıllı telefon bağımlılığı
  • Tablet bağımlılığı
  • Televizyon bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığının Nedenleri

Bireyi bağımlı hale getiren birden çok sebep olabilir, dolayısıyla bu süreçte tek bir nedenden bahsetmek oldukça zordur. Diğer birçok bağımlılık türünde olduğu gibi teknoloji bağımlılığında da biyolojik, genetik, psikolojik, sosyal etkenler ve internet ortamının bireye sunduğu sınırsız ve çok çeşitli imkânlar, bağımlılık yapıcı nedenler arasında yer almaktadır.

  • İnsani ilişkiler kurma ve sürdürme hususunda iyi olmama
  • İçe kapanık ve asosyal bireyler sosyal medyada farklı bir kimlikle kendilerine yeni hayat tarzı kurabilirler.
  • Sosyal ilişkilerinde kendini ifade ederken güçlük çekenler bireylere, internette kendini ifade etmek daha cazip ve kolay gelmektedir.
  • Toplum tarafından dışlanan, yalnız kalan bireyler internette birçok arkadaş bulabilir.
  • Aile içi problemler yaşama ve kaliteli vakit geçirememe
  • Bakım verenlerinin veya aile bireylerinin teknolojiden doğru bir şekilde faydalanmadığı çocuklar, interneti kullanmanın yanlış örneklerine maruz kalır.
  • Bireyin sosyalleşebileceği arkadaş çevresinin veya ortamının olmaması, internette sosyalleşme fikri uyandırabilir.
  • Arkadaş çevresinin olumsuz özellikler sergilemesi ve çeşitli bağımlılıklarının oluşu
  • Spor, sağlıklı yaşam ve birebir insani münasebet geliştirebilecek ortamlardan uzak olma
  • Akademik başarının düşük oluşu
  • Sosyal medyada kabul görme zorunluluğu ve kaygısı olmadan fikirlerin ve duyguların dilediğince dışavurumunun sağlanması
  • Sosyal mecralarda kendini dilediği gibi tanıtabilme şansının oluşu
  • Dilediği zaman ilişkisini kesebileceği bağlar kurması ve gerçek ilişkilere nazaran daha az riskli birliktelik imkânı vermesi
  • Yer, mekân, zaman kısıtlaması olmadan dilediği kişi ile dilediği zaman, dünyanın öbür ucunda da olsa iletişime geçebilme imkânı oluşu
  • Eğlence, oyun ve keyif verici imkânların gerçek yaşama kıyasla daha uygun ve erişiminin kolay oluşu
  • Ortak zevkleri, duygu ve düşünceleri paylaştığı bireylerle kolay iletişime geçebilme şansının oluşu
  • İfade özgürlüğünün olması

Teknoloji Bağımlılığının Belirtileri

  • Farkında olarak veya olmayarak teknolojik aletlerle saatlerini geçirmek,
  • Eskiye nazaran teknolojik aletlerle daha fazla meşgul olma ve bu süreyi daha da arttırmak isteme,
  • Geç saatlere kadar teknolojik cihaz ile meşgul olma, internet kullanma vb.
  • Uzun süre bilgisayar veya oyun konsolu başında vakit geçirmekten kaynaklı fiziksel bazı sorunların oluşumu,
  • Anonim bir kişiliğe bürünerek gerçek olmayan birçok hesap sahibi olma ve insanlarla birebir iletişim kurmak yerine internet üzerinden iletişim kurmayı tercih etme,
  • Aşırı internet kullanımı sonucu sorumluluklarını yerine getirememe veya aksatma, (örneğin, yemek yeme veya uyku düzeninde bozulma veya ders çalışma sürecinde yaşanan problemler)
  • Bilgisayar başında çok fazla zaman geçirmekten suçluluk duyma ama bir yandan da bu durumdan büyük bir zevk alma ve bu iki duygu arasında gidip gelme,
  • Planlanandan daha fazla vakti sürekli olarak teknolojik cihaz ile geçirme,
  • Bilgisayar veya teknolojik cihazdan uzaklaşınca gergin, sinirli ve boşlukta kalmış gibi hissetme,
  • İnterneti hayattaki zorluklardan veya olumsuz duygulardan kaçış amaçlı kullanma,
  • Neden olduğu problemlere rağmen teknolojiyi kullanmaya devam etme ve bırakamama,
  • Teknolojik aletin kullanılmadığı zamanlarda dahi sürekli onu düşünme ve zihni bununla meşgul etme,

Teknoloji Bağımlılığının Sebep Olduğu Problemler

Teknoloji Bağımlılığı Fiziksel Problemleri

  • Obezite, doyduğunu anlamama
  • Beden duruşunda bozukluk
  • Gözlerde yanma
  • Ellerde uyuşma
  • Boyun kaslarında ağrı
  • Baş ağrısı
  • Kendini halsiz hissetme
  • Uyku düzeninde bozulma
  • Yeme düzeninde bozulma
  • Görme ve işitme yetisinde kayıp
  • Dikkat kaybı
  • Maddi kayıplar

Teknoloji Bağımlılığı Psikososyal Problemleri

  • İçe kapanıklık
  • Akademik başarı düzeyinde düşüş
  • Sorumluluklarını aksatma veya yerine getirememe
  • Gerçek anlamda var olan sosyal ilişkilerde azalma veya kopma
  • Kişisel veya ailevi sorunlar
  • Sosyal aktivitelerden uzaklaşma
  • Sosyal ve bilişsel becerilerde körelme
  • Stres, bazı psikolojik bozukluklar
  • Beğenilmeme kaygısı ve diğer anksiyete problemleri
  • Yalan söyleme
  • Suçluluk duygusu, kontrol kaybı
  • Gizlilik ile ilgili veya yasal problemler
  • Şiddet eğilimli olma ve kolay kırılıp öfkelenebilme
  • Yoksunluk yaşama

Teknoloji Bağımlılığının Terapi Süreci

Bağımlılık yapan bir davranışla çalışmak, uzun bir süreçtir ve uzun vadeli iyileştirmeler yapılmadan önce inişler, çıkışlar olabilir.

Bilişsel Davranışçı Terapi:

İlk adım aşırı teknoloji, internet, sosyal medya kullanımını tetikleyen faktörleri tanımlamaktır. Daha sonra, kaygıyı hafifletmek için akıllı telefonu kullanmak gibi öğrenilen otomatik davranışlar sorgulanır ve bu davranışın yerine olumlu davranışlar geliştirilir.

Dinamik Terapi:

Terapi esnasında analist yoğunlaşmış bir dikkat ile dinleme halinde bulunur, gerekli gördüğü yerlerde devreye girer, az konuşur ve çoğunlukla sessiz kalır. Seans içerisinde danışan serbest çağrışım yaparak tüm zihninden geçenleri herhangi bir sınırlama, sansürleme ya da gizleme olmadan anlatır. Terapist tüm bu görüşmeler sırasında danışanın bahsettiği bağımlılığın nedenleri kısımlarını not alır ve terapi süreci bu konular üstüne çalışarak ilerler.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *