Skip to main content
×
Şişli Terapi Enstitüsü
BLOG-BG-HIGH
Home » Fritz Perls » Gestalt Terapi

Gestalt Terapi

unnamed

Gestalt Terapi Kuramının İlkeleri Nelerdir? İçinde Bulunulan Zaman Kavramı Ne Demektir? Gestalt Terapide Danışanlara Hangi Sorular Yöneltilir?

Gestalt Terapi Kuramının İlkeleri

Bütüncüllük (Holism):

Latner (1986)’e göre bütüncüllük, Gestalt terapi kuramının temel ilkelerinden biridir. Doğa, birleşmiş ve bağdaşım içinde olan bir bütündür; bütün, bütünü oluşturan parçaların toplamından daha fazla anlam ifade eder. Çünkü o parçaların da bir araya gelmesinin bir anlamı vardır. İnsan yaşamını, tüm boyutları ile birlikte göz önünde bulundurduğumuz zaman anlayabiliriz. Nitekim Gestalt terapistleri insanı bir bütün olarak ele alırlar; bireyin belli bir özelliğine daha fazla değer vermezler. Gestalt terapi uygulamaları; bir danışanın düşünceleri, duyguları, davranışları, bedeni ve rüyalarıyla ilgilenir. Bu farklı özellikler arasındaki etkileşim vurgulanır; parçanın nasıl bir araya geldiği ve bireyin çevreyle nasıl ilişki kurduğu üzerinde durulur.

Alan Kuramı (Field Theory):

Gestalt terapi, alan kuramına dayanır. Alan kuramının temeli, organizmanın sürekli değişen alanın bir parçası olarak kendi çevresi veya kendi ortamı içerisinde ele alınmasıdır. Gestalt terapi; her şeyin ilişkili olduğu, sürekli değiştiği ve birbiriyle bağlantılı olduğu ilkesini temel almaktadır. Gestalt terapistleri kişiyle çevre arasındaki sınırda neler olduğunu keşfetmeye çalışırlar.

Şekil Oluşturma Süreci ( Figure Formation Process):

Bir grup Gestalt terapisti tarafından görsel algılama alanından türetilen şekil oluşturma süreci, bireyin çevreyi değişik biçimlerle nasıl gördüğünü açıklar. Gestalt terapide aynı alan arka plan ya da temel olarak adlandırılır; ortaya çıkan odak noktası ise şekildir. Şekil oluşturma süreci, çevresel alanın bazı özelliklerinin arka plandan nasıl çıktığını ve nasıl bireyin dikkat ve ilgisinin odak noktası olduğunu anlamaya çalışır. Şekil zemin ilişkisi üzerinde durulur. Bireyin belli bir alandaki baskın gereksinimleri bireyin şekil veya zemin üzerine odaklanması sürecini etkiler.

Organizmanın Kendini Düzenlemesi (Organismic Self- Regulation):

Şekil oluşturma süreci “kendi kendini düzenleme” ilkesiyle iç içe geçmiştir. Organik kendi kendini düzenleme; bir gereksinim, duygu ya da farklı bilginin ortaya çıkmasıyla organizmanın dengesinin “bozulduğu” ve yeniden kurulduğu bir süreçtir. Organizmalar, çevrelerinin kaynaklarıyla ve kendi becerileriyle kendi kendilerini düzenlemek için ellerinden geleni yaparlar. Bireyler, dengelerini yeniden sağlayacak ya da büyüme ve değişmelerine katkıda bulunacak önlemleri alır, ilişkileri kurarlar. Terapötik çalışmalarda danışan için ortaya çıkanlar, ilgi duyulanlarla veya danışanın yeniden denge sağlayabilmesi için gereksinim duyduklarıyla yakından ilişkilidir. Gestalt terapide terapi sırasında danışanın farkındalığını zeminden farklı olan şekle yöneltirler ve şekil oluşturma sürecinden terapötik çalışmalarında bir araç olarak yararlanırlar.

Gestalt Terapide İçinde Bulunulan Zaman Kavramı

Şimdiki zaman, Gestalt terapideki en önemli kavramlardandır. Gestalt yaklaşımın temel katkılarından biri, içinde bulunulan anın değerini anlamayı ve onu tam anlamıyla yaşamaya verdiği önemdir. Geçmiş üzerinde odaklanmak şimdiyle uzlaşmaktan kaçınmanın bir yolu olabilir. E. Polster (1973) “Güç, içinde bulunulan zamandadır.” görüşünü ileri sürer. Birçok insan enerjisini geçmişteki hatalarından şikayet etmeye ve hayatlarının nasıl daha farklı olabileceğini düşünüp durmaya harcar veya gelecekle ilgili hiç bitmeyen planlar ve çözümler üretir. Enerjilerini ne olduğuna veya ne olabileceğine yönelttikleri sürece içinde bulundukları anın gücü azalır.

Gestalt Terapide Danışanlara Hangi Sorular Yöneltilir?

Gestalt terapistleri danışanın içinde bulunulan anla ilişki kurmasına yardımcı olmak amacıyla ne ve nasıl sorularına nadiren de neden sorusunu sorarlar, Terapist, içinde bulunulan anın farkındalığını artırmak amacıyla şu soruları sorarak diyalog kurmaya çalışır: “Şu anda sen ne yaşıyorsun? Orada oturup konuşmaya çalışırken neler hissediyorsun? Şu andaki farkındalığın nedir? Korkuyu nasıl yaşıyorsun? Şu anda geri çekilmeye karşı nasıl tepkide bulunuyorsun? Çoğu insan içinde bulunulan anda çok kısa bir süre için kalır ve içinde bulunulan anın akışını kesintiye uğratacak yollar bulma eğilimindedir. Danışanlar duygularını burada ve şimdi anlayışı çerçevesinde yaşamak yerine, onlardan sıklıkla şu anki deneyimlerinden bağımsızmış gibi bahsederler.

Bir Gestalt terapistinin amacı, danışanlara deneyimleriyle canlı ve doğru bir biçimde ilişki kurmada yardımcı olmaktır. Bu nedenle, bir danışan üzüntü, acı ya da zihin karışıklıkları ile ilgili olarak konuşmaya başladığında, terapist danışanın o üzüntü, acı ya da zihin karışıklığını şimdi, içinde bulunulan anda, yaşaması için her yolu dener. Danışan içinde bulunulan anı yaşarken, terapist ne kadar kaygı veya huzursuzluk içinde olduğunu tespit eder ve buna uygun olarak gerekli müdahaleleri yapar. Terapist, birkaç dakika sonra yeniden denemek amacıyla, danışanın şu andan kaçmasına izin verme yoluna gidebilir. Bir duygu ortaya çıkarsa, terapist danışanın bu duygunun daha çok farkına varmasına olanak tanıyan bir alıştırma uygulayabilir.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *