Skip to main content
×
Şişli Terapi Enstitüsü
BLOG-BG-HIGH
Home » Çocuk Danışmanlığı » Ebeveynlik Stilleri

Ebeveynlik Stilleri

unnamed-2

Ebeveynlik | Ebeveynlik Stilleri Nelerdir? | Otoriter | Demokratik | İhmalkar | İzin Verici |

Ebeveynlik

Ebeveynlerin çocuğun duygusal ve fiziksel ihtiyaçlarına cevap verme tarzı, sınırları çizişindeki netlik ve yönlendiricilik yetileri, çocuğun kişiliğinin ve sosyal becerilerinin gelişiminde belirleyici bir roldedir. Çünkü çocuğun hayatında kurduğu ilk ve en önemli bağ ebeveynleri ile olandır; dolayısıyla çocuk onların yaklaşımlarına ve verdiği tepkilere göre dünyaya, olaylara, kendisine karşı tutumunu ve vereceği tepkileri şekillendirmeye başlar. Anne babanın nasıl bir otorite figürü olduğu ve yetiştirme tutumu çocuğun sorumluluk duygusu, özdenetim, bağımsızlık, benlik bilinci ve saygısı, özgüven, girişkenlik gibi kişilik özelliklerini inşa ederken öncelikli yol göstericisidir.

Ebeveynlik Stilleri

Ebeveynlik Stilleri Nelerdir?

Gelişim psikolojisinde ebeveynlik tarzları genel olarak 4 başlık altında toplanır:

Otoriter Stil

Bu tür ebeveynlik stilinde çocuğun katı kuralları takip etmesi ve uyması beklenir. Çocuğun, ebeveynin isteklerini sorgulamadan uygulamasını ister. Kurallara uyum göstermeme durumunda çocuk cezalandırılır. Ebeveyn kuralların önemini çocuğuna aktarmada güçlük yaşar. Genellikle “ben öyle istediğim için, annen /baban olduğum için” türü kısıtlı açıklamada bulunur. Çocuğun, ebeveynin taleplerini sorgulamadan uygulamasını ister. Otoriter ebeveynlerin çocuklarından beklentileri çocuğunun gelişimine uygun değil, çok yüksektir. Çocuğunun ihtiyaçlarına cevap vermeyi erteleyebilir. Çocuğuna karşı düşük sıcaklık gösteren ancak cezalandırıcı bir tutum halinde davranır. Çocuğun yüksek ve çabuk olgunlaşması, daha az mutlu, daha kaygılı, utangaç, çekingen , özgüvenin düşük olduğu, daha bağımlı ve benlik saygısının daha düşük olduğu görülür.

Demokratik Stil

Otoriter ebeveynler gibi, demokratik ebeveynde çocuğunun uyması gereken kuralları belirler. Ancak otoriter ebeveynden farklı olarak çocuğuna kuralların ne işe yaradığını anlatır, gerektiğinde çocuğu ile ortak bir anlaşma yapar. Çocuğunun ihtiyaçlarına yönelik hassas ve duyarlıdır. Çocuğundan beklentileri, çocuğun gelişimine ve yapısına daha uygundur. Çocuğun beklentileri karşılayamadığı durumlarda cezalandırıcı tutum yerine daha çok anlamaya çalışır ve çözüm arayışındadır. Çocuklarının hayatına müdahale etmekten çok, çocuklarını yönlendirmeyi tercih eder, destekleyicidirler. Demokratik ebeveyn tarzı ile yetişen çocuklar, sorumluluk sahibi, duygularını yönetebilen, daha sabırlı ve anlayışlı, öz güvenli ve benlik saygılarının yüksek olduğu görülür.

İhmalkar Stil

İhmalkar ebeveynler çocukların fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarını fark etmez ve ihmal eder. Bu ebeveynlik stilindeki ebeveynler, çocuklarından beklentileri düşük ve çocukları ile iletişimleri zayıftır. Genellikle çocuklarının sadece minimum düzeyde fiziksel ihtiyaçlarını karşılarlar, çocuklarının yaşamlarında pek yer almazlar. Bu tür ebeveyne sahip çocuklar öz kontrolleri düşük olan, düşük öz güvene sahip ve azimleri düşük olan bireylerdir. Zaman zaman bu tür ebeveynliklerde çocuğun ihmal edilmesinden dolayı çocuğa istismar boyutlarına ulaştığı görülmektedir.

İzin Verici Stil

İzin verici ebeveynlik stilindeki ebeveynlerin çocuklarından sorumluluk beklentileri çok düşüktür bu nedenle çocuklarına kural koymamayı tercih ederler. İzin verici ebeveynler çocuklarından beklentilerinin düşük olmasına rağmen sorumluluk düzeyleri yüksektir. Çocuklarına yönelik duyarlıdır ancak iletişimleri ve ilişkileri bir ebeveynden çok arkadaş gibidir. İzin verici ebeveyne sahip çocuklar, kuralların olduğu ve otoritenin bulunduğu ortamlarda çok güçlük çekebilmektedirler. Bu nedenle sıklıkla okul uyum sorunları yaşamaktadırlar.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *