Skip to main content
×
Şişli Terapi Enstitüsü
BLOG-BG-HIGH
Home » Çocuk Danışmanlığı » Boşanma Dönemi ve Çocuk Psikolojisi

Boşanma Dönemi ve Çocuk Psikolojisi

Boşanma Sürecinin Çocuklardaki Etkileri Nelerdir? Boşanma Çocuk ile Nasıl Konuşulur? Ne Zaman ve Kimlerden Yardım Alınmalı? Çocukların Gösterdiği Tepkiler ve Ebeveyn Tutumu Nasıl Olmalıdır?

Boşanma Çocuk Ebeveyn

Boşanma doğal ve insani bir durumdur. Evliliklerin olduğu gibi boşanmaların da olduğunu görebilir veya yaşayabiliriz. Boşanma çocuklar için kuşkusuz sarsıcı durumlardan biridir. Fakat bu durumun şiddeti, çocukların gelişimini etkilemesi birkaç unsura göre değişiklik gösterir.

 

İlk olarak boşanma kararını, ebeveynler birlikte çocuğun anlayabilecekleri şekilde ifade etmeleri gerekir. Ayrılık kararını çocukla çok erken paylaşmak, çocukta kaygı dolu bir bekleyişe yol açabileceği gibi ebeveynlerin ayrılmasından hemen önce konuşmak da onun kendisini bu yeni döneme hazırlaması için gerekli zamanı vermemek anlamına gelir. Oysaki çocuğun bu fikre ve yeni düzene alışmak için bir zamana ihtiyacı vardır. Boşanma sonrası planları yapılırken çocuğu yetişkinler arasında bırakmamak, onları etkilemeyen detaylar ile boğmamak ve onları etkilemeyecek durumlara dahil etmemek gerekir. Belirsizlik dönemi kısa tutulmalı ve çocuğa yansıtılmamalıdır. (Kim, nerede, kiminle yaşayacak, çocuk diğer ebeveyni ne sıklıkla ve hangi günler görebilecek gibi…) Bu durum çocuğun zihninde birçok soruyu uyandırabilir.

Bu sorular;

  • Anne / babamı kaybetmiş mi olacağım?
  • Artık anne ya da babamı göremeyecek miyim?
  • Kiminle yaşayacağım?
  • Annem ve / veya babam artık daha mı sinirli olacak?
  • Yoksa annem / babam istediğim birçok şeye izin mi verecek artık, istediğim birçok şeyi yapacak mı?
  • Annem ve babam bir daha konuşacak mı?
  • Bir daha üçümüz bir araya gelebilecek miyiz?

Boşanma sürecinde, yapmanız gerekenlerden bazıları:

  • Boşanmayı çocuğun bakış açısına yönelik anlatabilmek. Boşanmanın ne anlama geldiğini ebeveynleri boşanmasına özgü koşulların içerisinde çocuğa aktarabilmek.
  • Yaşlarına göre boşanmanın onları nasıl etkileyeceğini somutlaştırarak anlatabilmek (kiminle kalacak, nerede yaşayacak, okulu değişecek mi? vb.).
  • Diğer ebeveyn ile mutlu yaşamaya devam edeceğine inanmak ve bu yönde diğer ebeveyni ve çocuğu desteklemek.
  • Diğer ebeveyn ile ilgili yönelik olumsuz sözler, ifadeler kullanmamak.
  • Çocuğunuzun önünde diğer ebeveyn ile olumsuz sözel veya davranışsal bir yaşantıda bulunmamak.
  • Çocuklarla ilgili konularda eski eşle iş birliği yapmak.
  • Çocukların her zaman ve her koşulda sevileceklerini ve en iyi şekilde bakılacaklarını ifade etmek ve bu yönde davranmayı sürdürmek.
  • Bu konu ile ilgili çevrelerindeki güvendikleri diğer kişilerden ve uzmanlardan yardım istemeleri ve bu konuyu paylaşabilmeleri konusunda çocukları cesaretlendirmek.

Boşanma Konusu Çocuk ile Nasıl Konuşulmalı?

Konuşma tarzı;

Kısa ve net cümleler kullanılmalı. Sakin, yumusak, acelesiz bir ses tonuyla, yaşına uygun, örnek, benzetme veya resimlerden yararlanılabilir. Konuşma sırasında göz kontağı ve ten teması yoluyla destek önemlidir.

Konu;

Ayrılma kararının ebeveynler tarafından ortaklaşa verildiği vurgulanmalı; bu kararın çocuğun tamamen dışında olduğu ve bu karara varmadan önce sorunların çözümü için tüm diğer yolların çokça denendiği ifade edilmelidir. Karı-kocalık rolleri ile anne-babalık rollerinin birbirinden bağımsız olduğu belirtilmeli.

Çocuklarla boşanma konusunu konuşurken önemli noktalardan biri, çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine uygun ifadeler kullanmaktır. Özellikle de küçük çocuklar boşanma sürecinde neler olduğunu, boşanmanın neden yaşandığını ve ne hissettiklerini anlamakta ve kendilerini ifade etmekte zorlanacaktır.

Boşanma ile çocuklara hayatlarında nelerin değişeceği nelerin aynı kalacağı ayrıntılarıyla açıklanmalı; çocuğun kiminle kalacağı, diğer ebeveynle ne zaman, ne sıklıkla ve hangi koşullarda görüşeceği net olmalı. Çok zorunlu haller dışında bu rutin bozulmamalıdır.

Ne Zaman Yardım Almanız Gerektiğini Nasıl Bileceksiniz?

Çocuk stres belirtileri gösterdiğinde:

  • Kronolojik yaşından daha küçük gibi davrandığında
  • Ebeveynlerden uzak kalma korkusu yaşadığında
  • Uyumsuz ve huysuz olduğunda
  • Rol yaptığında
  • Manipülatif olduğunda
  • Üzüntü ve depresyon yaşadığında
  • Suçluluk duyduğunda
  • Uyku ve yeme sorunları olduğunda
  • Kişilik değişimi yaşadığında
  • Okulla ve arkadaşlarıyla problemleri olduğunda
  • Mantık dışı korkular ve dürtüsel davranışlar gösterdiğinde

Ebeveynlerden biri aşağıdakileri yaşamaya başladıysa:

  • Kavga etmek için yasal yollara başvurmaya,
  • Diğer ebeveyni yermeye ve aşağılamaya,
  • Çocuğu diğer ebeveyne mesaj iletmek ya da onun hakkında casusluk yapmak için kullanmaya (çocuklar bu durumda kendilerini arada kalmış hissederler),
  • Aşırı derecede anlaşmazlık yaşamaya (ve çocuklar sürekli bunu durdurmaya çalışıyorsa),
  • Evdeki sorumluluklar ve büyük duygusal destek açısından aşırı derecede çocuklara yaslanmaya
  • Depresyon ve endişe hali yaşamaya.

Boşanma Sürecinde Yardım Almak

Okul çağında bir çocuk ise öğretmeni ile veya okulun rehberlik servisi ile konuşulup durumun izah edilmesi faydalı olabilir.

Boşanma döneminde önemli konulardan bir tanesi de çocuğu dinlemektir. Hangi konularda soruları olduğunu, aklına neler takıldığını, en çok neye üzüldüğünü bilmek ve sorularını cevaplayıp onu rahatlatmak etkili olabilir. Bazı zamanlarda üzücü durumları konuşmak üzüntüyü veya acıyı arttırıyor gibi görünebilir ancak görmezden gelmek ve bastırmak bu acının daha çok büyümesine sebeptir. Bir problemin varlığı kabul edilmezse ve problem görülmezse herhangi bir çözüm de üretilmez. Konuşulan, paylaşılan, farkında olunan duygularla baş etmek çok daha kolaydır.

Ebeveynin çocuğa onu çok sevdiğini söylemesi ve boşanma durumunun onun suçu olmadığını belirtmesi gerekir. Diğer ebeveyn ile olan ilişkisini ve yaptığı aktiviteleri desteklemek, ilişkilerine karışmamak önemli olabilir. Diğer ebeveyn ile tartışmalarda, anlaşmazlıklarda çocuğu taraf tutmaya zorlamamak, eski eş ile ilgili eleştiri ve kötü yorumlarda bulunmamak, bu dönemi çocuğun daha sakin ve daha mutlu atlatmasına yardımcı olabilir.

Bir diğer ifadeyle, eşten boşanırken çocuktan da boşanmamayı başarmak, çocuğun kırılmasını ve sorunlu çocuk olarak büyümesini engelleyecek en önemli adım olacaktır.

Elbette boşanmak, evlenmek kadar doğal ve insani bir durumdur. Her çocuk bu süreci aynı geçirmeyebilir. Bazı çocuklar daha fazla reaksiyon gösterirken bazıları bu durumu büyütmeden geçebilir. Ebeveynler bu noktada uzman bir psikolog ile görüşerek yardım alabilir. Çocuğa boşanma konusunu açmak ve yaşına uygun anlatabilmek için fikirler alabilirler. Çocuk ise bir çocuk terapisti ile, ergen ise ergenlerle çalışan bir terapist ile veya aile terapisti ile görüşmeler sağlanabilir

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *