Skip to main content
×
Şişli Terapi Enstitüsü
BLOG-BG-HIGH
Home » kişilik » A Tipi Davranışlar

A Tipi Davranışlar

a-tipi-kişilik-1

A Tipi Davranışlar Nedir? A Tipi Davranış Özellikleri Nedir? A Tipi ve Stres İlişkisi, A Tipinin Avantajları, A Tipinin Riskleri Nelerdir?

a tipi kişilik

A Tipi Kişiliklerin bir günü her zaman sıkışık, sabırsız, sürekli acelesi olan ve saate karşı yarışan çalışma temposu ile geçer. Başkaları ile olan ilişkilerinde de rahat değildir. Bu kişi bir işveren ise yanında çalışanlar onun istediği kadar hızlı onları paylama, onların sözünü kesme eğilimindedir. Çoğunlukla başkalarını, zamana karşı verdiği yarışı frenleyen kişiler olarak algılar. Öte yandan söz konusu olan ister üstün gelmek istediği bir tartışma, ister önemsiz bir futbol maçı olsun aniden ön plana çıkan bir rekabet anlayışına sahiptirler. Ilımlı bir tutumun daha yararlı olacağı durumlarda bile kendini rekabet koşulları içinde hissetmekten alamazlar. Karşısındakileri bir rakip ya da işine takoz koyan kişiler olarak algılaması, onu başkalarıyla sürekli bir mücadele içinde olmaya sürükler.

Bu kişiler, bir müşteriyi ikna etmek, bir toplantıyı yönetmek, vaktinde bir yere varmak ya da bir futbol maçını kazanmak gibi aşılması gereken bir hedef ile karşı karşıya kaldıkları anda bütün enerjisini harekete geçirmekten kendilerini alamazlar. Sosyal çevresi ve iş arkadaşları onun olaylarda gösterdiği inanılmaz bitiriciliğe şaşırırlar.

Zamanı, başkalarına karşı verdiği mücadele ve her etkinlikte tüm gücü ile yer alması bu bireyin A Tipi davranış özellikleri sergilediğini gösterir

A Tipi Davranış Özellikleri

Zamana Karşı Mücadele: Sabırsız, tek düşüncesi daha hızlı davranmak, sınırlı zamana maksimum işi sığdırmak, özen ve kesinliğe düşkün olmak, insanların yavaşlıklarına tahammülsüzlük.

Yarışma Duygusu: Görüşmeler, eğlence sporları gibi yaşamın suya sabuna dokunmayan aktivitelerinde bile “kazanma” isteği ön plandadır.

Olaya Katılma: Çok çalışır, işi fazlası ile benimser ve eğlenceyi bile amaca yönelik bir görev haline getirir.

A Tipi Dünyayı Nasıl Görüyor?

A Tipi için günlük yaşamdaki her olay sanki bir meydan okumadır. A Tipi bütün olaylara hâkim olmak ister, olay ne olursa olsun bütün gücünü seferber eder, önemli bir olay karşısında hepimiz harekete geçeriz ancak A Tipi için her zaman olay önemlidir. Bu karakter özelliğini açıklamak amacıyla, Kanadalı Psikolog Ethel Roskies şu benzetmeyi yapıyor “A Tipi için her zaman anlaşmazlık bir nükleer savaştır.” A Tipinin sloganı “Bütün olayları kontrol etme durumuna gelebilmeliyim.” ya da “Aldığım her işi başarmalıyım.” olabilir.

A Tipi ve Stres

Stres, organizmamızın doğal bir tepkisidir. Bu tepki kendimizi, yeni bir duruma uydurmamız amacıyla bir güç harcamamız gerektiğinde oluşur. Örneğin, bir randevuya yetişmek için acele ettiğimizde strese gireriz. Bu tepki, üç öğeye ayrılabilir.

Psikolojik Öğe:

Saatimize bakarak, randevumuza ne kadar zaman kaldığını, aşmamız gereken mesafe ile birlikte, daha hızlı yürüyebilmemizi ya da daha hızlı bir ulaşım aracı bulma olanaklarımızı değerlendiririz. Eğer çevre zorlukları ve kaynaklarımız arasındaki fark çok büyükse stresin etkisi güçlü olur ve kendini fizyolojik düzeyde gösterir.

Fizyolojik Öğe:

Randevu örneğinde bedenimiz başta adrenalin olmak üzere değişik hormonlar salgılar. Adrenalin kalbimizi ve soluk almamızı hızlandırır, özellikle beynimize ve kaslarımıza yönelmesi için derimizin ve iç organlarımızın kan damarlarını açar, kaslarımızın kullanılabilir glikozu kolayca bulması için kan şekerimizi artırır. Bütün bu fizyolojik reaksiyonlar bizi fiziki bir güç yaratmaya hazırlar.

Davranışsal Öğe:

Adımlarımız sıkılaşır, hatta koşmaya başlarız.

Stresten kaynaklanan tepkinin hem doğal hem de yararlı olduğu görülüyor. Bizi güç bir duruma hazırlar. Şimdi, aynı randevu durumunun, otomobilin direksiyonunda, trafiğin kilitlendiği zaman başımıza geldiğini düşünelim. Yine aynı tepkiler gerçekleşir; kalbinizin hızlandığını, kaslarınızın gerildiğini hissedersiniz. Bununla birlikte arabada, fiziki bir güç harcama hazırlığı, kaslarınızın kasılması trafik tıkanıklığını gidermez. Buna rağmen, benzer stres belirtileri ortaya çıkmaktadır.

A Tipi Bireyler

A Tipi, ortalama bir kişiden daha sıkı, daha uzun ve daha yoğun stresler yaşama eğilimi gösterir. Çoğunlukla kendini toparlama evresine önemsemez, genç ve formda iken bunun sonuçlarını kolayca kaldırır. Ancak yaş ilerledikçe “aşırı gerginlik” riski artar.

Deney:

Fazla gergin olmayan bir ortamda A Tipinin gösterdiği fizyolojik tepkiler üzerine birtakım incelemeler gerçekleştirilmiştir. İşte bunlardan bir tanesi: A ve B tiplerine bir rakibe karşı video oyunu oynamaları önerilir. A Tiplerinde kalp atışlarının, kan basıncının ve kanındaki adrenalin oranının, B Tiplerine oranla daha hızlı biçimde arttığı ve daha yüksek düzeylere çıktığı gözlemlenir. Bu yükselme, eğer rakip oyuncu, A tipleriyle, “uyan artık, şu hale bak gibisinden laflarla alay ederse daha da fazlalaşır. Gerginliğin bu aşamasında, Tipleri, B Tiplerine göre daha çok hata yapmaya başlar ve başarıları azalır.

Bu deney A Tipinden bir kişiyi aşırı strese sokmamak gerektiğini kanıtlar, çünkü normal halinde bile sitresi içindedir.

A Tipinin Avantajları

A Tipinin Avantajları

Kendini olaya kaptırır,

Üretkendir, Hırslıdır,

Mücadeleciler,

Çalışmasına saygı duyulur,

Yönlendiricidir,

Enerjiktir,

Hızla yükselir,

Mesleğinde başarılıdır.

A Tipinin Riskleri

Dur durak tanımaz,

Yavaşlamayı bilmez,

Aile yaşamı yoktur,

Uzlaşımı sevmez,

Otoriter olması nedeniyle dışlanır,

Başkalarının cesaretini kırar,

Aşırı stresle birlikte sağlık sorunlarının ortaya çıkması,

Dur durak tanımadığından yerini koruyamaz,

Çatışmalara bağlı olarak meslekte ilerleyememe,

Sağlık sorunları yaşar,

Evlilik sorunları vardır.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *